Wiki in het onderwijs.

Ter ondersteuning van het onderwijs aan de Marof studenten van HZ University of Applied sciences, ben ik laatst begonnen met het vullen van een wikispace. Studenten van de Marof zijn niet altijd aan wal en kunnen daardoor niet alle lessen bijwonen. Om toch samenwerking mogelijk te maken ontstond het idee van de wiki. Hij is nu zo goed als klaar en iemand vroeg mij heel terecht Hoe ga je hem nu inzetten. Dat zette mij aan het denken. Waarvoor ontwikkelen wij eigenlijk een wiki?

Wat een wiki is ga ik niet uitleggen in deze blog. Ik ga wel uitleggen hoe hij gebruikt kan worden.

In de afgelopen jaren hebben zich er een aantal nieuwe ontwikkelingen in het onderwijs plaats gevonden. Online leren maakt het mogelijk om al deze ontwikkelingen samen te voegen tot één grote interessante leeromgeving.

Hieronder wil ik de ontwikkelingen even op een rijtje zetten en de mogelijkheid van een wiki op het terrein van die ontwikkeling.

Binnen een wiki kan je probleemgestuurd werken. Een beroepsgerichte casus, aangevuld met video en/of audio materiaal kan het uitgangspunt worden van het onderwijs. De studenten staan in deze situatie centraal. Zij ontwikkelen samen (collaboratief) de inhoud van de wiki. Uitgangspunt is dat zij actief leren. Er kunnen zelfs multidisciplinaire samenwerkingsverbanden ontstaan met studenten van binnen en buiten de eigen onderwijsinstelling. De docent begeleidt het leren en controleert de inhoud van het geplaatst materiaal op juistheid en relevantie. Er ontstaat een interactieve leeromgeving tussen studenten en docenten. Het is zelfs mogelijk dat er initiatieven vanuit het bedrijfsleven ontstaan om deel te nemen aan het leerproces van de studenten. Het linken naar een of meerdere blogs binnen de wiki geeft de student de mogelijkheid meer informatie te publiceren en op die wijze dieper in de stof te duiken. Met hun blog kunnen de studenten reflecteren op hun leerervaringen en omdat zij verantwoordelijk zijn voor de inhoud van de wiki blijven zij deze voortdurend monitoren. Een uitgebreide samenvatting van de gelezen literatuur maakt het mogelijk de verkregen kennis met anderen te delen.

Constructief leren leidt tot betekenisvol leren. Een wiki geeft de studenten de mogelijkheid om nieuwe ideeën te integreren in bestaande stof en op die manier nieuwe kennis te genereren.  Het biedt de studenten een authentieke leeromgeving door het gebruik van video en/of audio materiaal met opnamen van hun eigen toekomstige beroepenveld. In samenwerking en discussie met anderen kunnen zij ongeacht tijd en plaats komen tot een complete uitvoering van de opdrachten en in ons geval tot de opzet, uitvoering en presentatie van een onderzoek. Eventueel kunnen zij voor extra informatie mensen inschakelen van buiten de eigen onderwijsinstelling.

Hoe gaan wij het inzetten?

Wij hebben ervoor gekozen de wiki al in te vullen met cursus middelen zoals een studentendossier, lesmateriaal en hand-outs van presentaties, maar we laten ook ruimte over voor de input van studenten ( https://marofonderzoek.wikispaces.com

De wiki kan worden gebruikt als een kennisbank voor docenten en studenten. Hierdoor wordt invulling gegeven aan het principe van levenslang leren dat zeker ook voor docenten geld.

De studenten krijgen bij aanvang van de cursus instructie over wat zij wel en niet kunnen op de wiki. Daarna kunnen zij, op elk moment dat zij willen, actief worden op het net. E-learning kan worden gekoppeld aan M-learning als de student beschikt over een mobiel device met internet.

In de cursus worden de studenten gestimuleerd zelf te zoeken naar relevante websites en dit in een bronnenlogboek te verwerken. Dit logboek kan, als de student het toestaat, onderdeel worden van de wiki of als de student het wil kan hij een blog schrijven over de relevante literatuur en dit delen met zijn groepsgenoten.

De wiki biedt een ruimte waar kennis wordt gemaakt, het verandert, en kan worden gewijzigd en gedeeld door de studenten. Studenten kunnen de wiki gebruiken om onderzoeksprojecten te ontwikkelen, waarbij de wiki fungeert als lopende documentatie van hun werk. Zij kunnen de wiki gebruiken voor het maken van samenvattingen en het noteren van hun gedachten na colleges of bijeenkomsten met de begeleidende docent. Zij bouwen gezamenlijk een bibliografie.

Of de studenten de wiki ook kunnen gebruiken om gezamenlijk te werken aan een product weten wij nog niet zeker. Vaak gebruiken onze studenten daarvoor Cloud storage, zoals Dropbox of Google-docs. Hierdoor wordt het voor de docent minder inzichtelijk hoe de studenten bezig zijn, maar ik ga ervan uit dat alle studenten geactiveerdzullen worden. Dit betekent voor de docent dat hij vooral een coachende rol gaat spelen en minder actieve studenten stimuleert tot meer activiteit. Indien de studenten gebruik maken van de wiki is het mogelijk een analyse te maken van het leren van de studenten door het gebruik van wiki statistics.

Wij hebben nog geen ervaring met het openstellen van de wiki voor studenten, dus wij staan nog niet helemaal open om van onze wiki een echte wiki te maken die helemaal voor en door studenten is. Maar wij willen zeker wel de studenten de mogelijkheid bieden om nieuwe content aan te leveren.

 

Advertisements

Onderzoeksvaardigheden Blended gegeven

De HBO raad schrijft op haar site het volgende over onderzoek binnen het HBO.

 

De Nederlandse hogescholen zijn kennisinstellingen waarin traditioneel de wisselwerking tussen onderwijs, praktijk en kennis centraal staat. De kennisfunctie van de hogescholen vormt een brug tussen het onderwijs en de beroepspraktijk. De functie zorgt voor vertaling van nieuwe inzichten en de urgenties van de praktijk naar het onderwijs (het opleiden van de nieuwe professional) en voor disseminatie van kennis in de praktijk met als doel het vergroten van de innovatiekracht van deze praktijk (oplossen kennisparadox). Het gaat hierbij zowel om bestaande kennis die door hogescholen toegankelijk wordt gemaakt als om nieuwe kennis die door de hogescholen wordt ontwikkeld en gedeeld wordt in onderwijs- en praktijksituaties. De nadruk ligt op het samen of in afstemming met de beroepspraktijk ontwerpen en ontwikkelen van producten, processen of diensten. In het brancheprotocol Kwaliteitszorg Onderzoek (2007) gaat het om onderzoek met de volgende kenmerken:

  • geworteld in de beroepspraktijk
  • multidisciplinair (veelheid van methodologische benaderingen)
  • methodologisch verantwoord
  • geïntegreerd met de cultuur van de instelling (verbinding met het onderwijs)
  • geplaatst is in een duurzaam netwerk met externe partijen
  • gevarieerd en afgestemd op verschillende beroepspraktijken

ImageNu kunnen we natuurlijk voor de studenten gaan staan en ze vertellen wat ze moeten weten over onderzoek en methodologie, maar zoals de afbeelding hiernaast aantoont zal dat niet het gewenste effect hebben. De student wordt niet vaardig door lezen, horen of zien. De student wordt vaardig door met anderen te discussiëren over onderzoek en de wijze waarop zij dit zouden moeten uitvoeren. Daarom is face-to-face niet de methode om vaardigheden aan te leren maar een pure online cursus die de studenten individueel uitvoeren is dat ook niet.

 Blended learning is dat wel. In deze blog ga ik even kort in op wat blended learning is en hoe we onderzoek vaardigheden op die wijze kunnen aanleren.

 

Wat is Blended learning?

 Op wikipedia staan verschillende definities van Blended Learning. Bij alle definities gaat het om een combinatie van verschillende onderwijsmethoden. Het kan een combinatie zijn van face-to-face en online leren, een combinatie van verschillende didactische strategieën of het gebruik maken van verschillende media binnen het onderwijs. 

ImageFransen (2006) geeft een goede definitie: Blended learning omvat een mix van e-learning en andere vormen van onderwijs, waarbij het gaat om de distributiewijze van leerinhouden, vormen van communicatie, didactische strategieën en soorten leeromgevingen in relatie tot type leerprocessen, of om een combinatie hiervan.  

 

 

Leren 3.0

Dit alles in het kader van leren 3.0 waarbij het niet alleen gaat om kennis krijgen, maar ook om nieuwe kennis met elkaar te maken.  Het zijn deze studenten die met een onderzoekende houding straks in de praktijk ook nieuwe kennis genereren. Daarom kan het onderwijs geen gesloten systeem meer zijn, maar moet het open zijn en ruimte bieden voor creativiteit en samenwerking. Niet alleen een samenwerking tussen de studenten onderling, maar ook een samenwerking tussen docent en student. De docent is niet langer de leraar die voor de klas staat, de docent is een coach, een begeleider.  Een begeleider die niet altijd fysiek aanwezig hoeft te zijn, maar wel een die bereikbaar is en snel online kan reageren als dat nodig is. Leren moet immers gebeuren op het moment dat de student er open voor staat.

 

De student van nu is een andere student dan die van een decennium geleden. De nieuwe generatie moet intrinsiek gemotiveerd zijn iets te gaan doen. Het onderwijs moet boeiend zijn en als het eenmaal boeit gaan de studenten er ook voor. Veel leren vindt dan informeel plaats, op het moment dat de student zijn eigen kennis creëert.

 

Onderzoek methoden 3.0

Onderzoek vaardigheden zijn bij uitstek de vaardigheden die op deze manier aangeleerd kunnen worden. De docent begeleidt de student (samen met zijn medestudenten) door het labyrint van vaardigheden en methoden. Samen met zijn medestudent leert de student door onderzoeken die hem boeien te bediscussiëren. Was de gebruikte methode wel de juiste? Waren de resultaten wel betrouwbaar? Hoe zou ik het doen? Waarom zou ik het zo doen? Vragen waar de studenten groep zich mee gaat bezighouden.  Waarna ze gezamenlijk kunnen komen met een nieuwe oplossing voor het doen van het betreffende onderzoek. Misschien komen ze wel met een methode die nog niet eerder bedacht is en he waarom ook niet?

Voor veel onderzoekers betekent dit waarschijnlijk dat zij even moeten slikken en van het door hun geleerde pad moeten afwijken, maar studenten van nu zijn creatief en gemotiveerd om nieuwe technieken uit te proberen.

Er zijn immers meer wegen die naar Rome leiden.

 Het opzetten van een wiki die de studenten leidt door het theoretische labyrint is een eerste stap. Aansluiten bij de beroepspraktijk en de belevingswereld van de student is de tweede stap. Het zorgen voor voldoende actuele voorbeelden die begeleidt worden door visuele hulpmiddelen, zoals YouTube video’s maakt onderzoek doen voor de studenten tastbaar.

Image

 

Samen laten werken met een groep. De studenten begeleiden in hun eigen denkwijze en ze stimuleren tot nieuwe kennis maakt het onderwijs m.i. voor de docent een stuk leuker en enerverend.

 

 

Kortom Onderzoek vaardigheden is bij uitstek iets dat Blended aangeboden kan worden. Het creëren van aantrekkelijk aanbod in distributiewijze van leerinhouden, vormen van communicatie, didactische strategieën en soorten leeromgevingen in relatie tot type leerprocessen, of om een combinatie hiervan, is een bijkomend voordeel. Het is niet alleen leerzaam voor de docent – hij komt immers veel te weten over de beroepspraktijk en de leefwereld van de student en hij leert gebruik te maken van de technologie die op dit moment beschikbaar is- maar het is ook leuk om te doen.