Onderzoek en ethiek

De docenten van de HZ volgen sinds begin dit jaar een cursus Onderzoek en Methoden. Een onderdeel Imagebinnen deze cursus is Ethiek. Helaas was er binnen de cursus te weinig tijd om dieper op dit onderwerp in te gaan en daarom deze blog. Met welke ethische aspecten moet een onderzoeker rekening houden wanneer hij onderzoek doet? Als snel kwam ik op de VSNU gedragscode voor wetenschappelijk onderzoek en onderwijs. (Nederlandse gedragscode Wetenschapsbeoefening, 2004)Deze gedragscode omvat vijf principes en beschrijft het gewenst gedrag van onderzoekers. De principes zijn zorgvuldigheid; betrouwbaarheid; controleerbaarheid; onpartijdigheid en onafhankelijkheid.  Deze principes worden verder uitgewerkt in een aantal regels per principe het gaat te ver om deze regels hier te beschrijven, maar ik raad iedereen die met onderzoek te maken heeft aan deze regels goed door te lezen. Wat ik wel wil noemen is dat deze regels niet alleen betrekking hebben op het gedrag van de onderzoeker maar ook op het gedrag van de mentor of begeleider van de student. En dat is iets wat deze regels zo bijzonder maakt.

Het wordt in deze tijd waarin studenten een overload aan informatie vanuit de open sources op internet kunnen halen steeds belangrijker de studenten te leren dat het doen van onderzoek op een ethisch verantwoorde manier moet gebeuren. Het risico van niet ethisch onderzoek ligt om de hoek. Het Hbo werkt samen met het bedrijfsleven. Vanuit dit bedrijfsleven komen de beste opdrachten. Maar wat nu als de opdrachtgever probeert het onderzoek een bepaalde richting op te duwen en de onderzoeker vraagt enkele gegevens die het bedrijf kunnen schaden, weg te laten. Of wat te doen met politiek gevoelige onderwerpen, zoals veiligheid of duurzaamheid. Moet je dan als Hbo deze opdracht weigeren, maar zoveel opdrachtgevers zijn er ook weer niet. Een dilemma waar nog veel over gesproken moet worden, maar als het onderzoek puur aan de gedragscode zou moeten voldoen is het heel duidelijk.

Maar naast die soort onderzoek hebben we binnen het Hbo ook te maken met Mens gebonden onderzoek. En hiervoor gelden weer aanvullende regels en moet het onderzoek een toetsing ondergaan die er voor zorgt dat eventuele proefpersonen beschermd worden. (Over de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek, 2012). Ook voor het vinden van de richtlijnen die gevolgd moeten worden bij men gebonden onderzoek biedt het internet uitkomst. De CCMO heeft op haar website alle mogelijke documenten op een rijtje gezet en het is voor een onderzoeker heel eenvoudig om zich aan de regels te houden.

Tot slot is het doen van onderzoek binnen het Hbo voor een belangrijk deel de verantwoordelijkheid van de lectoren. Ethiek en de gedragscode staan hoog op de agenda van de Nederlandse lectoren en als ik de bronnen op internet moeten geloven komen zij heel binnenkort met een voorstel voor alle hogescholen.

Geciteerde werken

Nederlandse gedragscode Wetenschapsbeoefening. (2004, dec 23). Opgeroepen op mrt 31, 2012, van http://www.jur.uva.nl: http://www.vsnu.nl/Media-item/Nederlandse-Gedragscode-Wetenschapsbeoefening.htm

Over de Centrale Commissie Mensgebonden Onderzoek. (2012, mrt 15). Opgeroepen op mrt 31, 2012, van http://www.ccmo-inline.nl: http://www.ccmo-online.nl/main.asp?pid=25

Design thinking in Case method

ImageHet onderwijs ontwikkelt zich in een razend snel tempo. Het een is nog niet ingebracht in het onderwijs of een nieuwe uitdaging kondigt zich alweer aan. Al enige tijd ben ik betrokken bij de invoering van de 21st century skills binnen het onderwijs van onze hogeschool.  Ondertussen wordt er ook hard nagedacht welke didactische werkvormen geschikt zijn voor de studenten van nu. Hoorcollege is bijna uitgestorven en het wordt alleen nog maar gebruikt om aan grote groepen studenten informatie te geven. Flipped classrooms waarbij studenten thuis zich de stof eigen maken met behulp van weblectures en in de klas onder begeleiding van de docent de stof toepassen in tal van opdrachten worden steeds gewoner.

Een van de didactische werkvormen die bij onze hogeschool gebruikt gaat worden is de Case Method ontwikkeld in de Harvard University. Bij deze methode verplaatsen de studenten zich in de rol van de beslisser. Zij worden met een authentiek probleem geconfronteerd. Na een grondige analyse die zij zelfstandig uitvoeren, bediscussiëren zij in kleine leerteams hun bevindingen. Zij vergelijken de alternatieven en bereiden zich op die manier voor op het grote college waar studenten gezamenlijk proberen te komen tot mogelijke oplossingen in het licht van de doelstelling van de organisatie.  Wie meer wil weten over deze methode raad ik aan naar de volgende link te gaan en de video te bekijken. http://www.hbs.edu/mba/academics/

Door deze ontwikkeling ontstaat vervolgens de vraag Hoe kunnen de 21st century skills gebruikt worden om binnen deze didactische werkvorm recht te doen aan de mogelijkheden van de student?

Voor bepaalde vaardigheden is Design thinking een mogelijkheid. Design thinking komt vanuit het verandermanagement principe uit het bedrijfsleven. Iedere manager die verantwoordelijk is voor de invImageoering van een bepaalde verandering zal de situatie goed willen begrijpen. Om dit begrip te krijgen observeert hij het gedrag van mensen waarna hij een bepaalde beeldvorming krijgt. Vanuit deze beeldvorming probeert hij verschillende oplossingsrichtingen te bedenken, door brainstormsessies, het beoordelen van keuzes en het creëren van nieuwe keuze kan de manager komen tot een prototype oplossing die hij in de praktijk kan uitproberen.

 

De twee bovenstaande beschrijvingen kunnen zonder problemen met elkaar in verband worden gebracht.

De student krijgt een casus. Deze casus probeert hij eerst te begrijpen. Hij gaat op zoek naar achtergrond informatie en zo vormt hij zich een beeld van het probleem (de individuele voorbereiding van HBS case method). Vervolgens bespreekt hij zijn ideeën in het leer team van de HBS case method en hij observeert de reactie van de anderen. Hij komt tot bepaalde inzichten en tijdens brainstormsessies krijgt hij het totale beeld van de mogelijke oplossingen die er voor het probleem zijn. Hij heeft vervolgens een prototype oplossing die hij tijdens de plenaire bijeenkomst met de docent probeert uit te leggen. Het is heel goed mogelijk dat hij tijdens deze bijeenkomst zijn visie weer wijzigt maar dat is een prima mogelijkheid om te komen tot een nieuw prototype dat wederom getest kan worden.

Binnen dit hele proces zal de student een aantal vaardigheden nodig hebben die vallen onder de 21st century skills. Tijdens de voorbereidende fase zullen vooral de expert thinking skills nodig zijn. Hij zal kritisch nadenken over het gegeven probleem en daarbij de informatie die hij vindt gebruiken voor de beschrijving van de mogelijke oplossingen. Onnodig om te zeggen dat hij voor de analyse van het probleem gebruik maakt van vaardigheden zoals Informatie geletterdheid en ICT geletterdheid. De juiste informatie vinden, op de juiste manier en bepalen of de informatie betrouwbaar en relevant is, is voor een goede analyse een must.

Binnen het leer team kunnen studenten van verschillende nationaliteiten plaats nemen. Juist de culturele diversiteit maakt het mogelijk te komen tot nieuwe onverwachte inzichten. Immers iedere cultuur heeft zijn specifieke kenmerken die het mogelijk maken op een andere manier tegen een probleem aan te kijken. Dit betekent wel dat de student moet beschikken over sociale en cross-culturele vaardigheden. Juist tijdens discussies zijn vaardigheden zoals respectvolle communicatie, leiderschap, inzet en flexibiliteit nodig. Communicatie en samenwerken, leidt binnen de leer teams tot vernieuwde inzichten die de studenten de mogelijkheid bieden om hun visie bij te stellen. Gedurende de hele opdracht wordt creativiteit gebruikt om te komen tot andere inzichten. Al brainstormend kunnen de mooiste ideeën ontstaan.

Design thinking kan de studenten een protocol bieden om het proces van de HBS case method op een goede manier te doorlopen. Met ondersteuning van de 21st century skills moet het zeker een succes worden.

 

 

bronnen

 http://www.stanford.edu/dept/SUSE/taking-design/presentations/Taking-design-to-school.pdf opgehaald van het internet 17-03-2012

http://vimeo.com/22570825 Why design thinking, opgehaald van het internet 17-03-2012

http://www.hbs.edu/mba/academics/ opgehaald van het internet 17-03-2012

http://innovatie.kennisnet.nl/category/skills opgehaald van het internet 17-03-2012