Naar het nieuwe leren deel 1

In de komende periode zal ik een serie van blogs schrijven over het onderzoek waar ik mij mee bezig houd. Natuurlijk is aanvulling mogelijk en zal ik de opmerkingen gebruiken om mijn eigen leren verder vorm te geven.

In dit eerste deel richt ik mij op het nieuwe leren met behulp van onderzoekend leren.

Al enige tijd worden er artikelen gepubliceerd met de 21st eeuwse vaardigheden als onderwerp. Het duurt meestal een tijdje voor dergelijke nieuwe ideeen een plaats krijgen in het onderwijsprogramma. Een enkele docent experimenteert een beetje maar dit alles mag geen naam hebben en krijgt het ook niet. Tot de landelijke organisaties ze opnemen in de opleidingsprofielen. Dan moet het wel. KSAVE (Knowledge, Skills, Attitude, Value, Ethics) is een voorbeeld van een model dat opgenomen is in sommige opleidingsprofielen.

Het KSAVE model wordt besproken in De toekomst telt (Ververs Foundation & SLO, 2011) de kern van het betoog is:

“Bij creatief en innovatief denken wordt onderscheid gemaakt in drie vaardigheden, namelijk creatief denken (nieuwe ideeën bedenken en deze kunnen uitwerken en analyseren), creatief samenwerken met anderen (waaronder bijvoorbeeld effectief communiceren over nieuwe ideeën) en het implementeren van innovatieve en creatieve ideeën. Daarbij zijn kennisaspecten aan de orde zoals het kennen van creatieve technieken (brainstorming en dergelijke), het kennen van weerstanden tegen vernieuwingen en weten hoe je daarmee om kunt gaan en het begrijpen van de impact van bepaalde vernieuwingen. Een open houding ten opzichte van nieuwe ideeën en het zien van fouten als leermogelijkheden vormen onder andere belangrijke houdingen voor deze generieke vaardigheid.

Maar dan moet het nog vorm gaan krijgen binnen de opleidingen. Een kernbegrip binnen de 21st eeuwse vaardigheden is zelfsturing. De student moet steeds meer zeggenschap krijgen over het eigen leren. Een vorm waarin dit plaats kan vinden is onderzoekend leren. De student zoekt naar antwoorden op vragen omdat hij nieuwsgierig is. Waarbij het volgende gedacht wordt “Een hongerig brein is een bepalende factor voor individuele verschillen in academische prestaties”. (Von Stumm, Hell, & Chamorro-Premuzic, 2016). In het technisch onderwijs heeft onderzoekend leren al voet aan de grond gekregen, maar mijn onderzoek gaat over normen, waarden en ethiek. En hoe de student dat kan ontwikkelen. De eerste discussie die er gelijk ontstaat is de vraag wat het verschil is tussen leren en ontwikkelen. In mijn blogs heeft leren betrekking op de K en S van KSAVE. Kennis en vaardigheden kun je leren. Attitude, value en ethics worden ontwikkeld. Mijn vraag die ik nog niet kan beantwoorden is: Kan je ze ook meten?

Er zijn verschillende vormen van onderzoekend leren Literatuuronderzoek is de meest voorkomende vorm van onderzoekend leren. De student doorzoekt bronnen (digitaal en analoog) op zoek naar antwoorden. Deze antwoorden kunnen worden getoetst door praktijkonderzoek. De student zou vervolgens middels ontwerpgericht onderzoek een nieuw ontwerp kunnen maken en dit met behulp van experimenteel onderzoek kunnen toetsen. Samenwerking met de beroepspraktijk is daarbij zeer gewenst. Als de student een ware IST kan vergelijken met een theoretische SOLL krijgt het geleerde betekenis. Afgelopen periode hebben mijn studenten dit kunnen doen met betrekking tot duurzaamheid. Alles mochten de studenten zelf bepalen. De sector die zij wilden onderzoeken, wat zij daarbij als kern namen en hoe zij het gingen beschrijven. Voorwaarde was dat alles uit wetenschappelijke bronnen moest komen. Nog niet een helemaal perfecte opdracht (SOLL kwam voor de IST) maar de gesprekken die ik had met studenten voor, tijdens en na de opdracht gaven mij nieuwe hoop voor de toekomst. Projectmatig hoop voor de toekomst, procesmatig hoop voor het onderwijs. De studenten moesten een essay schrijven over duurzaamheid binnen een sector. Daarvoor moesten zij de theorie in duiken. Nog voor zij de theorie in gedoken waren brachten zij een bezoek aan een bedrijf die een SOLL (een innovatie) in gedachten had. De studenten konden moeilijk de link leggen met wat zij gevonden hadden en wat zij zaggen in het bedrijf. Maar zij konden wel heel goed een link leggen met hun eigen gedachten en mening. Hierdoor gingen sommige studenten op een andere manier kijken naar duurzaamheid. Ik vind dit een mooi voorbeeld van de praktische toepassing van onderzoekend leren waarbij de normen en waarden van de student ontwikkelen.

Het beoordelen van het essay ging vooral over aanwezigheid van argumenten. Ook zeker een goed onderdeel van onderzoekend leren, maar de ontwikkeling van normen en waarden zijn niet gemeten. Kan dit eigenlijk wel? En zo ja hoe? Vragen die nog altijd niet beantwoord zijn.

Voor mijn eigen onderzoek is dit een goed begin van het beschrijven van de IST zoals deze binnen het onderwijs op dit moment is.

In de volgende blog de volgende stap. Ervaringsgericht leren.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s